Türkiye’de genç işçilere asgari ücret oyunu (Minimum page game targeting young workers in Turkey)

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yeni bir hazırlığın içinde. Bu hazırlık, asgari ücret sisteminde bir değişikliği gündeme getiriyor. Bakanlık, yapmayı planladığı değişikliğin gerekçesini “gençlerin istihdamının artırılması” olarak izah etmeye çalışıyor.

Dayanak olarak ise değişikliğin “Ulusal İstihdam Strateji”nde benimsendiğini, bu yöndeki kararın ise “Ekonomik Koordinasyon Kurulu” tarafından alındığını belirtiyor.

Bu ulusal istihdam stratejisi belgesinin tam anlamıyla ayrı bir incelemeye ve değerlendirmeye ihtiyacı olduğu açık. Şimdilik, istihdam konusunda iktidarın “kırmızı kitabı” olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü belgeyi bakanlardan oluşan EKK dışında kimse görmedi. Yalnızca işçi ve işveren kuruluşlarına bir sunum yapıldı o kadar. Kısaca gizli bir belgeye dayalı olarak alınan bir kararla karşı karşıya olduğumuz kesin görünüyor.

Peki nasıl olacak da genç işçilerin istihdamı artırılacak?

Asgari ücret yönetmeliğinin 7. Maddesi’ndeki küçük bir değişiklik bunun için yeterli diyorlar.

Sözü edilen değişiklik, maddenin birinci fıkrasında belirtilen “16 yaş kriteri 18 yaşa” çıkarılarak yapılmak isteniyor. Fıkradaki bir rakamın yerinin değiştirilmesinin istihdamı nasıl artıracağını aşama aşama anlatmaya çalışalım.

Önce “Ücretin Belirlenmesindeki Esaslar” başlığını taşıyan 7. Madde ne diyor diye bakalım;

“Madde 7 — Ücret en geç iki yılda bir olmak üzere işçilerin 16 yaşını doldurmuş olup olmadıklarına göre ayrı ayrı belirlenir.”[1]

Yapılacak düzenleme ile yukarıdaki madde, “işçilerin 18 yaşını doldurmuş olup olmadıklarına göre ayrı ayrı belirlenir” haline dönüşecektir.

Bunun tam olarak ne anlama geldiğini belirlenmiş asgari ücretleri önümüze alıp baktığımızda anlayabiliyoruz.

2008-2010 yılları arasında Asgari Ücret Tespit Komisyon tarafından belirlenen net asgari ücretler aşağıdaki gibidir;[2]

Dönem 16 Yaş Üzeri 16 Yaş Altı
2008/2 503,26 TL 432,97 TL
2009/1 527,13 TL 456,21 TL
2009/2 546,48 TL 472,32 TL
2010/1 576,57 TL 499,25 TL
2010/2 599,12 TL 518,58 TL

Tablodan da anlaşıldığı gibi, 16 yaşından küçükler için belirlenen asgari ücret, 16 yaşından büyükler için belirlenenden yaklaşık yüzde 13 oranında daha düşüktür.

Eğer yönetmelik değişikliği yapılırsa, 16-18 yaş aralığındaki genç işçilerin aldığı ücret en az yüzde 13 oranında azalacaktır.

Bununla beraber, işverenler için bu ödenecek ücretin, vergi ve sigorta primlerinin de azalması anlamına gelecektir.

Özetle işverene maliyetle beraber, genç işçilerin gelirlerinde de bir düşme ile yani bildik “ucuz işgücü” politikasıyla istihdama çözüm bulduklarını ilan etmektedirler.

Son nüfus sayımına göre, 15 ile 19 yaşları arasındaki genç nüfusumuz sayısı 6.234.620 kişi olarak açıklanmıştır.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2006 yılı için yaptırdığı “Çocuk İşgücü Anketi” verilerine göre 15-17 yaş aralığında istihdam edilen gençlerin sayısı 638-640 bin dolayındadır.

Yine aynı anket, istihdam edilen gençlerin yüzde 80’inin asgari ücret ile çalıştığını tespit etmektedir.

Bakanlık bir rakam değişikliğinden ibaret gibi görünen bu girişimiyle;

• Genç işçilerin ücretlerini en kaba biçimiyle yüzde 13 oranında aşağıya çekmeyi,
• İşveren için vergi, SGK primlerini düşürerek genç işçileri ucuz işgücü haline getirmeyi,
• Bu yolla gençlerin istihdamını artırmayı hedeflemektedir.

İşverenler için maliyetlerin azaltılmasının ne kadar istihdamı artırdığı ise hala tartışma konusudur. Yani olaya hiç olmazsa işsiz gençler iş bulacaklar gibisinden bir iyimserlikle yaklaşmanın da hayatta pek bir karşılığı yoktur.

Üstelik bu “ulusal istihdam strateji belgesi” adını taşıyan hiç kimsenin hakkında tam bir bilgi sahibi olmadığı gizli bir belge üzerinden yapılacaktır.

Söz konusu belge ile ilgili olarak çalışanların ve işverenlerin konfederasyonlarına kısa bir bilgi verilmiş, onlardan görüşleri alınmış ve sonrasında hazırlık kamuya kapalı bir şekilde sürdürülmüştür.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Haziran sonlarında Başbakanlığa sunulduğu bildirilen bu belgeden bir daha haber alınamamıştı.

Şimdi karşımıza “Ekonomik Koordinasyon Kurulu”nun dayanağı olarak çıkmaktadır. Görünen odur ki bir kırmızı kitapçık da “istihdam” için hazırlanmıştır.

Sürece sendikalar da bir biçimde katıldığı için, kağıt üzerinde “sosyal taraflar”ın mutabakatıyla çıkmış izlenimi yaratılan kerameti kendinden menkul bir belgeye dayanılarak işçi sınıfına yeni dayatmalar gündeme getirilmektedir.

Artık sendikalar varsın bizim bu belgeden haberimiz yoktur desin. İşçi bordrosuna, eğer alabiliyorsa, baktığında hükümet kadar sürece ortak edilmiş gibi gösterilen sendikaları da sorumlu tutacaktır.

Bölgesel asgari ücret uygulamasını kabul ettiremeyen iktidar, genç işçiler üzerinden daha yaygın bir saldırıyı hayata geçirmek üzeredir.

Bu saldırıya karşı örgütlü-örgütsüz tüm genç işçilerin uyarılması ve kararlılıkla karşı durulması için harekete geçme zamanıdır.

Sendikalar kendilerini bu konuda ne kadar görevli sayacaklar bunu da zaman gösterecektir.

dipnotlar:
1. 01.08.2004 tarih ve 25540 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giden “Asgari Ücret Yönetmeliği”
2. Bekar ve çocuksuz bir işçi için uygulanan vergi indirimi uygulanarak, ücretine asgari geçim indirimi eklenerek belirlenen net ücrettir.

23 Kasım 2010
 

 

Kaynak:  Genç işçilere asgari ücret oyunu -Ergün İşeri :: www.sendika.org.

About Young Union Activists

Young Union Activists met each other at the Young Workers Gathering 2010 in Turkey, and decided to stay in touch to inform and support each other about their union struggles.
This entry was posted in General, Turkey. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s